کلسترول بد و خوب چیست و تفاوتشان با هم

cholesterol.jpg

آنچه شما در این مقاله در مورد کلسترول خوب و بد خواهید آموخت:

کلسترول خوب و بد | ارقام کلسترول خود را بدانید | چاقی  |

عدم ورزش | نحوه درمان | رژیم غذایی | چشم انداز |

نکات پیشگیری |


کلسترول اغلب افزایش می‌یابد، اما برای عملکرد صحیح بدن ضروری است. بدن شما از کلسترول برای تولید هورمون‌ها و ویتامین D و حمایت از هضم غذا استفاده می‌کند. کبد شما کلسترول کافی برای انجام این وظایف تولید می‌کند، اما بدن شما فقط کلسترول را از کبد شما دریافت نمی‌کند. کلسترول همچنین در غذاهایی مانند گوشت، لبنیات و طیور وجود دارد. اگر از این غذاها زیاد بخورید، ممکن است سطح کلسترول شما بیش از حد بالا برود.

 

کلسترول  HDL در مقابل LDL

دو نوع اصلی کلسترول وجود دارد: لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) و لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL). لیپوپروتئین‌ها از چربی و پروتئین ساخته شده‌اند. کلسترول در بدن شما در حالی که داخل لیپوپروتئین است حرکت می‌کند.

  • HDL به عنوان "کلسترول خوب" شناخته می‌شود زیرا کلسترول را به کبد شما منتقل می‌کند تا از بدن شما خارج شود. HDL به بدن شما کمک می‌کند تا کلسترول اضافی را از بین ببرد، بنابراین کمتر احتمال دارد در عروق شما قرار گیرد.

  • LDL "کلسترول بد" نامیده می‌شود زیرا کلسترول را به شریان‌های شما می‌رساند، جایی که ممکن است در دیواره شریان‌ها جمع شود. کلسترول بیش از حد در عروق شما ممکن است منجر به تجمع پلاک معروف به تصلب شرایین شود. این می‌تواند خطر لخته شدن خون در عروق شما را افزایش دهد. اگر لخته خون از بین برود و یک شریان در قلب یا مغز شما مسدود شود، ممکن است دچار سکته مغزی یا حمله قلبی شوید.

تجمع پلاک همچنین ممکن است جریان خون و اکسیژن به اندام‌های اصلی را کاهش دهد. کمبود اکسیژن به اندام‌ها یا شریان‌ها ممکن است منجر به بیماری کلیوی یا بیماری شریانی محیطی شود، علاوه بر حمله قلبی یا سکته مغزی.

 

اعداد مربوط به کلسترول خود را بدانید

به گفته مرکز کنترل بیماری‌های آمریکا، بیش از 31 درصد آمریکایی‌ها دارای کلسترول LDL بالا هستند. ممکن است شما حتی آن را ندانید زیرا کلسترول بالا علائم قابل توجهی ایجاد نمی‌کند.

تنها راه تشخیص میزان کلسترول بالا از طریق آزمایش خون است که کلسترول را بر حسب میلی گرم بر دسی لیتر خون اندازه گیری می‌کند. هنگامی‌که میزان کلسترول خود را بررسی می‌کنید، نتایج زیر را دریافت خواهید کرد:

  • کلسترول کل خون: این شامل HDL، LDL و 20 درصد کل تری گلیسیرید بدن شما می‌شود.

تری گلیسیرید: این عدد باید زیر 150 میلی گرم در دسی لیتر باشد. تری گلیسیریدها یک نوع چربی رایج هستند. اگر تری گلیسیرید شما بالا باشد و LDL شما نیز بالا باشد یا HDL شما پایین باشد، شما در خطر ابتلا به آترواسکلروز هستید.

  • HDL: هرچه این عدد بیشتر باشد، بهتر است. این مقدار باید برای زنان حداقل از 55 میلی گرم در دسی لیتر و برای مردان 45 میلی گرم در دسی لیتر باشد.

  • LDL: هرچه این عدد کمتر باشد، بهتر است. اگر بیماری قلبی، بیماری عروق خونی یا دیابت ندارید، باید بیش از 130 میلی گرم در دسی لیتر باشد. اگر شما دارای هر یک از این شرایط یا کلسترول بالا هستید، نباید بیش از 100 میلی گرم در دسی لیتر باشد.

علل کلسترول بالا

عوامل سبک زندگی که ممکن است باعث افزایش کلسترول شوند عبارتند از:

 

چاقی

رژیم غذایی سرشار از گوشت قرمز، لبنیات پرچرب، چربی‌های اشباع، چربی‌های ترانس و غذاهای فرآوری شده

دور کمر بزرگ (بیش از 100 سانتی متر برای مردان یا بیش از 89 سانتی متر برای زنان)

 

عدم ورزش منظم

بر اساس یک بررسی معتبر 2013، افراد سیگاری معمولاً کلسترول HDL پایین تری نسبت به افراد غیرسیگاری دارند. تحقیقات نشان می‌دهد ترک سیگار می‌تواند HDL را افزایش دهد. اگر سیگار می‌کشید، در مورد برنامه‌های ترک سیگار یا سایر روش‌هایی که می‌توانید برای ترک سیگار استفاده کنید، با پزشک خود مشورت کنید.

مشخص نیست که آیا استرس مستقیماً باعث افزایش کلسترول می‌شود یا خیر. استرس کنترل نشده ممکن است منجر به رفتارهایی شود که می‌تواند LDL و کلسترول کل را افزایش دهد مانند پرخوری غذاهای چرب، عدم تحرک و افزایش سیگار کشیدن.

در برخی موارد، LDL بالا ارثی است. به این حالت هیپرکلسترولمی‌خانوادگی (FH) گفته می‌شود. FH ناشی از یک جهش ژنتیکی است که بر توانایی کبد فرد در دفع کلسترول LDL اضافی تأثیر می‌گذارد. این ممکن است منجر به سطح بالای LDL و افزایش خطر حمله قلبی و سکته در سنین جوانی شود.

 

نحوه درمان کلسترول بالا

برای درمان کلسترول بالا، پزشکان اغلب این تغییرات در شیوه زندگی را توصیه می‌کنند:

  • ترک سیگار
  • خوردن رژیم غذایی سالم
  • ورزش منظم
  • کاهش استرس

گاهی اوقات تغییر شیوه زندگی کافی نیست، به خصوص اگر FH دارید. ممکن است به یک یا چند دارو مانند:

استاتین‌ها به کبد شما کمک می‌کند تا کلسترول را از بین ببرد

داروهای متصل کننده اسید صفراوی به بدن شما کمک می‌کند تا از کلسترول اضافی برای تولید صفرا استفاده کند

مهار کننده‌های جذب کلسترول برای جلوگیری از جذب کلسترول روده کوچک و آزاد شدن آن در جریان خون

داروهای تزریقی که باعث می‌شوند کبد شما کلسترول LDL بیشتری جذب کند

همچنین ممکن است از داروها و مکمل‌هایی برای کاهش سطح تری گلیسیرید مانند نیاسین (نیاکور)، اسیدهای چرب امگا 3 و فیبرات استفاده شود.

 

تاثیر رژیم غذایی

انجمن قلب آمریکا خوردن این غذاها را برای کاهش کلسترول کل و افزایش HDL توصیه می‌کند:

  • طیف وسیعی از میوه‌ها و سبزیجات
  • غلات کامل
  • مرغ بدون پوست، گوشت خوک بدون چربی و گوشت قرمز بدون چربی
  • ماهی‌های چرب پخته یا کبابی مانند ماهی آزاد، ماهی تن، یا ساردین
  • دانه‌ها، آجیل‌ها و حبوبات بدون نمک
  • روغن‌های گیاهی یا زیتون

این غذاها ممکن است کلسترول LDL را افزایش دهند و باید از آنها اجتناب کرد یا به ندرت مصرف کرد:

  • گوشت قرمز بدون عارضه
  • غذاهای سرخ شده
  • محصولات پخته شده با چربی ترانس یا چربی اشباع شده
  • محصولات لبنی پرچرب
  • غذاهای حاوی روغن هیدروژنه

 

چشم انداز

کلسترول بالا می‌تواند نگران کننده باشد. اما در بیشتر موارد این یک سیگنال هشدار دهنده است. تشخیص کلسترول بالا به این معنا نیست که به بیماری قلبی مبتلا می‌شوید یا سکته می‌کنید، اما باید همچنان جدی گرفته شود.

اگر کلسترول بالا دارید و برای کاهش آن اقدام می‌کنید، احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی و سکته مغزی به احتمال زیاد کاهش می‌یابد. مراحل سبک زندگی که به کاهش کلسترول کمک می‌کند از سلامت کلی شما نیز پشتیبانی می‌کند.

 

نکات پیشگیری

شما هرگز خیلی جوان نیستید تا به فکر جلوگیری از کلسترول بالا باشید. رژیم غذایی سالم اولین قدم مهم است. در اینجا برخی از تغییراتی که می‌توانید امروز ایجاد کنید آورده شده است:

  1. ماکارونی سنتی را با ماکارونی گندم کامل و برنج سفید را با برنج قهوه ای عوض کنید.
  2. به جای سس سالاد پرچرب، سالاد را با روغن زیتون و مقداری آب لیمو میل کنید.
  3. ماهی بیشتر بخورید. حداقل دو وعده ماهی در هفته مصرف کنید.
  4. نوشابه یا آب میوه را با آب ساده طعم دار با برش‌های میوه تازه عوض کنید.
  5. به جای سرخ کردن گوشت، گوشت و مرغ را بپزید.
  6. به جای خامه ترش از ماست کم چرب یونانی استفاده کنید. ماست یونانی طعم ترش مشابهی دارد.
  7. به جای انواع غنی از شکر، غلات سبوس‌دار را انتخاب کنید. سعی کنید آنها را به جای شکر با دارچین پر کنید.

ورزش همچنین ممکن است تأثیر مثبتی بر سطح کلسترول شما داشته باشد. اگر بیشتر روز بی تحرک هستید، بیشتر حرکت کنید. اگر پشت میز کار می‌کنید، زنگ هشدار را روی تلفن همراه یا رایانه خود تنظیم کنید، یا از ردیاب تناسب اندام استفاده کنید تا به شما یادآوری کند هر ساعت پنج دقیقه بلند شوید و حرکت کنید. سعی کنید روزانه حداقل 30 دقیقه ورزش کنید. پیاده روی، شنا یا دوچرخه سواری گزینه‌های بسیار خوبی هستند.

اگر سیگاری هستید، در مورد نحوه ترک سیگار با پزشک خود مشورت کنید. سیگار کشیدن نه تنها خطر کلسترول بالا، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد، بلکه بسیاری از انواع سرطان را نیز افزایش می‌دهد.

اگر عدد کلسترول خود را نمی‌دانید، از پزشک خود در مورد آزمایش سوال کنید، به خصوص اگر سابقه خانوادگی کلسترول بالا یا بیماری قلبی دارید. هرچه زودتر رقم مربوط به کلسترول خود را بدانید، زودتر می‌توانید برای مدیریت آنها اقدام کنید.

 

منبع:

https://www.healthline.com/health/hdl-vs-ldl-cholesterol

 

خبرنامه

برای دریافت دستور پخت‌های جدید از طریق ایمیل ثبت نام کنید